Άρθρο του
Κωνσταντίνου Αλεξανδρή
στην Καθημερινή

«Δημογραφικό και μέλλον της Ευρώπης», Άρθρο του Κωνσταντίνου Αλεξανδρή, Ειδικού Απεσταλμένου του Υπουργείου Εξωτερικών για τη Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης στην Καθημερινή, 16.04.2021

Η διοργάνωση της Διάσκεψης για το Μέλλον της Ευρώπης ξεκινά πλέον δειλά-δειλά, μετά τη συμφωνία που επήλθε σε επίπεδο ευρωπαϊκών θεσμών επί διαφόρων παραμέτρων της Διάσκεψης. Η τελευταία προγραμματίζεται να λάβει χώρα την προσεχή άνοιξη και αποτελεί ομολογουμένως ένα φιλόδοξο εγχείρημα. Αρμόδιος για την ελληνική συμμετοχή στη Διάσκεψη είναι ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών, κ. Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης.

Το μεγάλο στοίχημα εν προκειμένω είναι να αποτυπωθούν κατά τον καλύτερο και αντιπροσωπευτικότερο τρόπο οι σκέψεις, ανησυχίες, προσδοκίες των Ευρωπαίων πολιτών: ποια Ευρώπη ονειρευόμαστε, ποια στοιχεία και αξίες απαρτίζουν την κοινή μας ταυτότητα, ποια η θέση και ο ρόλος της Ευρώπης στον παγκόσμιο χάρτη, πώς αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις που ήδη μας χτυπούν την πόρτα, όπως η κλιματική αλλαγή και η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση κ.ο.κ..

Πολλά λέγονται ήδη για την ατζέντα της συζήτησης, η οποία θα είναι ανοιχτή. Τούτο άλλωστε είναι απαραίτητο, προκειμένου η Διάσκεψη  να έχει κάποια προστιθέμενη αξία, να αποτυπώνει τις πραγματικές τάσεις στην κοινωνία και να μη περιορισθεί απλώς σε γραφειοκρατικού τύπου επαναλήψεις. Πρόκειται για μία άσκηση δημοκρατικότητας και αντιπροσωπευτικότητας, στην οποία όλοι, ευρωπαϊστές και ευρωσκεπτικιστές, είναι ευπρόσδεκτοι να συμμετάσχουν και να τοποθετηθούν.

Ωστόσο, η συζήτηση που γίνεται σήμερα ενδεχομένως θα φαντάζει άνευ ουσίας σε λίγα μόλις χρόνια, εάν δεν αντικρύσουμε κατάματα ένα μείζον θέμα με το οποίο βρίσκονται αντιμέτωπες όλες σχεδόν οι ευρωπαϊκές κοινωνίες: τη γήρανση του πληθυσμού μας. Θέμα που καλόν είναι να ιδωθεί όχι μόνο στο στενό πλαίσιο των χωρών μας, αλλά σε συνάρτηση και με τις δημογραφικές εξελίξεις στον περίγυρό μας.

Είναι σοβαρό το ενδεχόμενο, εάν συνεχίσουμε με τους παρόντες ρυθμούς, τα όσα συζητούμε σήμερα περί κοινών αξιών, κοινωνικών δικαιωμάτων, ασφάλειας, συνοχής, μεταναστευτικής πολιτικής κλπ., να έχουν ξεπερασθεί σύντομα από τις εξελίξεις. Κατά συνέπεια, η βιωσιμότητα του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, όπως το γνωρίζουμε σήμερα, εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την πορεία των δημογραφικών στοιχείων στην ήπειρό μας. Το δημογραφικό συναρτάται άμεσα με το ερώτημα πώς θέλουμε να μοιάζει η Ευρώπη στην οποία θα ζουν τα παιδιά μας σε 2-3 δεκαετίες.

Για τον λόγο αυτόν ακριβώς, στην ατζέντα που προβάλλει η Ελλάδα για τη Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης, το δημογραφικό καταλαμβάνει περίοπτη θέση. Πρόκειται για ζήτημα που συζητείται ευρέως στην κοινωνία και είναι ώρα να απασχολήσει σοβαρά και τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η θέσπιση θετικών διακρίσεων για κοινωνικές ομάδες που χρήζουν στήριξης, η εισαγωγή αντίστοιχων οριζοντίων δράσεων και πολιτικών είναι εργαλεία που χρησιμοποιούνται ήδη από τα κράτη-μέλη για άλλες περιπτώσεις. Γιατί όχι λοιπόν και προς την κατεύθυνση της στήριξης της οικογένειας, σε μια εποχή που η δημιουργία οικογένειας καθίσταται ζητούμενο.

Τα ανωτέρω αποτελούν τροφή για σκέψη εν όψει της διαβούλευσης που, υπό την καθοδήγηση και το συντονισμό του Αναπληρωτή Υπουργού Εξωτερικών, σχεδιάζεται να διεξαχθεί σε κάθε γωνιά της χώρας και ασφαλώς δεν επιχειρούν να προκαταλάβουν τη συζήτηση.